(Mt 28,16-20)
Sự Kiện Chúa Giêsu Thăng Thiên
Bài Phúc Âm Lễ Chúa Giêsu Thăng Thiên hôm nay có liên quan trực tiếp đến bài
Phúc Âm Lễ Vọng Phục Sinh Chu Kỳ Năm A, bài Phúc Âm ghi lại cả lời thiên thần
cũng như lời của Chúa Kitô Phục Sinh bảo các phụ nữ đến thăm mồ vào sáng sớm
ngày thứ nhất trong tuần. Vị thiên thần ngồi trên tảng đá được chính vị này lăn
ra khỏi mồ đã nói với các bà rằng: "Hãy tới mà coi nơi Người được an táng. Rồi
hãy mau đi nói với các môn đệ của Người là: "Người đã sống lại từ trong cõi chết
và giờ đây Người đã đi trước các vị đến Galilêa, nơi các vị sẽ được gặp Người"".
Chúa Giêsu hiện ra với các bà trên đường các bà chạy về loan báo cho các môn đệ
và xác nhận lời của vị thiên sứ của Người: "Đừng sợ! Hãy đi báo tin cho anh em
Thày rằng họ phải đến Galilêa là nơi họ sẽ được gặp Thày". Đó là lý do mở đầu
bài Phúc Âm Lễ Chúa Giêsu Thăng Thiên cho Chu Kỳ Phụng Vụ Năm A hôm nay, Thánh
Ký Mathêu đã viết: "Mười một môn đệ đã lên đường đi Galilêa, tới núi Chúa Giêsu
triệu tập các vị".
So sánh bài Phúc Âm Thánh Mathêu cho Lễ Chúa Giêsu Thăng Thiên Năm A hôm nay,
với hai bài Phúc Âm Năm B theo Thánh Marcô và bài Năm C theo Thánh Luca, thì hai
bài Phúc Âm sau có nói rõ việc Chúa Giêsu Thăng Thiên, còn bài Phúc Âm của Thánh
Mathêu hôm nay thì không. Phúc Âm Thánh Marcô Năm B viết: "Sau khi nói với các
vị xong, Chúa Giêsu được nhắc lên trời và ngự bên hữu Thiên Chúa" (Mk 16:19).
Phúc Âm Thánh Luca Năm C cũng vậy: "Thế rồi Người dẫn họ đến gần Bêthania và giơ
tay lên ban phép lành cho các vị. Khi Người đang ban phép lành cho các vị thì
Người rời các vị mà lên trời" (Lk 24:50-51). Trong ba Phúc Âm Nhất Lãm cho Chu
Kỳ Phụng Vụ A, B, C, chỉ có Phúc Âm Thánh Luca là nói rõ địa điểm Chúa Giêsu
Thăng Thiên, đó là "gần Bêthania", tức ở xứ Giuđêa và sát với Thành Giêrusalem,
một địa điểm vẫn còn di tích ở Thánh Địa cho đến ngày nay. Như thế, về khung
cảnh hiện ra lần này với các môn đệ ở Galilêa được Phúc Âm Thánh Mathêu thuật
lại ở đây, không phải là lần Chúa Giêsu hiện ra cuối cùng trước khi Người Thăng
Thiên.
Tuy nhiên, căn cứ vào câu cuối cùng của riêng bài Phúc Âm hôm nay, cũng như
chung cả Phúc Âm Thánh Mathêu, chúng ta cũng thấy được hình ảnh của một Chúa
Giêsu Thăng Thiên: "Hãy biết rằng Thày hằng ở cùng các con cho đến tận thế". Qua
lời hứa cuối cùng này của Chúa Kitô Phục Sinh và Thăng Thiên trong Phúc Âm Thánh
Mathêu, chúng ta thấy lại được ít là hai điều Người đã mạc khải trước kia: Thứ
nhất là mạc khải Giáo Hội của Người thành lập trên tảng đá Phêrô sẽ không bao
giờ bị bất cứ một quyền lực nào có thể hủy diệt (x Mt 16:18); và thứ hai là mạc
khải về ngày tận thế chắc chắn phải xẩy đến (x Mt 24:14). Ngoài câu cuối cùng
của Chúa Giêsu đây là câu có thể cho thấy việc Người Thăng Thiên, chúng ta còn
thấy một dấu hiệu khác nữa về việc Chúa Giêsu Thăng Thiên qua bài Phúc Âm Thánh
Mathêu hôm nay, đó là sự liên hệ của bài Phúc Âm Thánh Mathêu này với bài Phúc
Âm Thánh Marcô cũng cho Ngày Lễ Thánh Thiên hôm nay. Bởi vì, ở bài Phúc Âm Thánh
Marcô, sau khi Chúa Giêsu nói đến Phép Rửa xong thì Người Thăng Thiên, và bài
Phúc Âm Thánh Mathêu hôm nay cũng đề cập đến lời Chúa Giêsu nói về Phép Rửa song
không nói gì đến việc Người Thăng Thiên. Bởi thế, chúng ta có thể suy ra về bài
Phúc Âm Thánh Mathêu hôm nay ở đây là lời Chúa Giêsu hứa ở cùng Giáo Hội cho đến
tận thế có thể là lời hứa trước khi Người Thăng Thiên, (lời đáng lẽ được thuật
lại ở Phúc Âm Thánh Luca), nhưng Người không Thăng Thiên ở Galilêa.
Về sự kiện Chúa Kitô Phục Sinh Thăng Thiên, Sách Tông Vụ trong bài đọc thứ nhất
hôm nay cho cả ba Chu Kỳ Phụng Vụ A, B, C, ghi nhận là: "Người vừa nói xong thì
được nâng lên trước mắt các vị trong một đám mây khiến họ không thấy Người nữa".
Thật ra, linh hồn của Chúa Kitô đã về cùng Cha ngay sau khi Người tắt thở trên
thập gaí, và thân xác của Người cũng về cùng Cha ngay sau khi phục sinh từ trong
cõi chết. (Bằng không thân xác thiêng liêng của Người ở đâu trong những lúc
không hiện ra với các tông đồ?). Thế nhưng, vì sứ vụ trần gian của Người chưa
hoàn tất, do đó, Người còn cần phải hiện ra với các môn đệ, với khoảng thời gian
và mục đích được bài đọc một hôm nay cho biết là "trong khoảng thời gian 40 ngày
mà nói với họ về triều đại của Thiên Chúa". Bởi vì, khi còn sống, Chúa Giêsu mới
chỉ dùng dụ ngôn mà tiết lộ cho các môn đệ biết về Mầu Nhiệm Nước Thiên Chúa
thôi, chẳng hạn như hình ảnh Nước Thiên Chúa được Phúc Âm Thánh Mathêu thuật lại
một loạt ở đoạn 12, từ câu 1 đến 53. Giờ đây, sau khi Người Sống Lại, hình ảnh
một Vương Quốc Thiên Chúa do Người khai quốc đã trở thành hiện thực và sống
động, nhưng vẫn không phải là một thứ vương quốc chính trị trần gian như các môn
đệ của Người vẫn còn mơ tưởng, ngay trước khi Người Thăng Thiên, như bài đọc một
hôm nay cho biết. Vương Quốc này như thế nào, những lời Chúa Kitô Phục Sinh nói
với các môn đệ trong bài Phúc Âm Thánh Mathêu hôm nay đã trả lời một cách rõ
ràng, một Vương Quốc Người sẽ tiếp tục tỏ hiện cho đến khi Người lại đến, chẳng
những bằng tác động của Người nơi Giáo Hội, mà còn bằng quyền năng Người ở bên
hữu Thiên Chúa nữa.
Như thế, Chúa Kitô Phục Sinh Thăng Thiên tức là Người không còn đích thân tỏ
mình cho trần gian nơi nhân tính của Người để thiết lập Vương Quốc của Thiên
Chúa nữa, mà là việc Người bắt đầu tỏ mình ra qua Giáo Hội của Người để hiện
thực Vương Quốc của Thiên Chúa, một Vương Quốc mà chính Giáo Hội chẳng những là
mầm mống và khởi nguyên (x Hiến Chế Lumen Gentium, đoạn 5), mà còn là sự hiện
diện mầu nhiệm của Vương Quốc này trên trần gian nữa (cùng nguồn, đoạn 3). Vậy
Biến Cố Thăng Thiên là biến cố Giáo Hội "giống như một hạt cải" (Mt 13:31) sửa
soạn nẩy mầm để trở thành một cây vĩ đại nhất, vươn các chi nhánh của mình ra
khắp nơi trên thế giới. Chính đám mây đã che khuất Chúa Kitô Phục Sinh Thăng
Thiên trước mắt các môn đệ, cũng là đám mây "quyền năng từ trên cao" (Lk 24:49)
mà các vị "sẽ mặc lấy" (Lk 24:49), như Mẹ Maria đã được "quyền năng Đấng Tối Cao
bao phủ" (Lk 1:35), để như Mẹ Maria đã thụ thai và hạ sinh Lời Nhập Thể thế nào,
Giáo Hội cũng có thể thụ thai và hạ sinh Chúa Kitô Sự Sống cho trần gian như
vậy. Nếu đám mây này biểu hiệu cho Chúa Thánh Thần, thì quả thực lời Chúa Kitô
nói không sai trong bài Phúc Âm Chúa Nhật VI Phục Sinh vừa rồi: "Một ít lâu nữa
thôi thế gian sẽ không còn được thấy Thày; nhưng các con thì thấy Thày": "thế
gian không còn được thấy Thày" đây biểu hiệu cho con mắt xác thịt của các môn
đệ, "nhưng các con thì thấy Thày" đây là thấy Thày trong một đám mây, tức thấy
Thày trong "một Đấng Cố Vấn khác là Thần Chân Lý" (Jn 14:16-17).
Địa Điểm Xuất Phát Truyền Giáo
Vấn đề được đặt ra ở đây là tại sao Chúa Giêsu lại hẹn gặp các môn đệ của mình ở
Galilêa tại "núi Người đã triệu tập các vị", mà không phải ở một nơi nào khác,
như Núi Tử Giá hay Núi Biến Hình? Về địa điểm "núi Người đã triệu tập các vị"
đây, vì Phúc Âm không nói rõ, chúng ta có thể suy ra hai địa điểm: một là Núi
Phúc Đức ở Galilêa (Mt 5:1) và hai là ở địa điểm Người "triệu tập" các vị trước
khi sai các vị đi truyền giáo (x Mt 10:1). Về địa điểm Núi Phúc Đức, Phúc Âm
Thánh Mathêu ghi lại rằng: "Khi Người trông thấy đám đông thì lên một sườn núi.
Sau khi Người ngồi xuống thì các môn đệ qui tụ chung quanh Người, và Người bắt
đầu giảng dạy các vị" (Mt 5:1-2). Về địa điểm "triệu tập" truyền giáo, cũng Phúc
Âm Thánh Mathêu thuật lại rằng: "Bấy giờ Người triệu tập 12 môn đệ lại mà ban
cho các vị quyền khu trừ các thần ô uế và chữa lành đủ mọi thứ bệnh hoạn tật
nguyền. Tên của 12 tông đồ là… Chúa Giêsu sai những người này đi truyền giáo như
một Nhóm 12, sau khi đã dặn dò các vị những điều sau đây…" (Mt 10:1-2,5). Căn cứ
vào nội dung của bài Phúc Âm Thánh Mathêu cho Lễ Chúa Kitô Phục Sinh Thăng Thiên
hôm nay liên quan đến Lệnh Truyền Giáo của Người, chúng ta có thể suy đoán là
Người đã hẹn các vị đến địa điểm Người "triệu tập" các vị trước kia, nơi Người
đã sai các vị đi truyền giáo, chứ không phải ở Núi Phúc Đức là nơi các vị đến để
được Người giảng huấn để có đủ Tinh Thần Phúc Âm trước khi đi Truyền Bá Phúc Âm.
Và sở dĩ Chúa Kitô Phục Sinh hẹn gặp các môn đệ của Người ở địa điểm truyền giáo
tiên khởi này là vì, Người muốn cho các vị thấy rằng, giờ đây, sau khi Người đã
sống lại rồi, tức sau khi "Thày được toàn quyền trên trời dưới đất", như Người
khẳng định ở ngay câu mở của bài Phúc Âm hôm nay, hay sau khi nhân tính của
Người đã hiển sinh, đã mang lại "sự sống" cho tất cả mọi người trên trần gian
này, thì địa điểm truyền giáo của các vị không còn chỉ giới hạn ở "thành phần
chiên lạc nhà Israel" nữa (Mt 10:5), không còn bị cấm "đừng đến thăm địa hạt dân
ngoại và đừng vào phố xá của người Samaritan" (Mt 10:6), mà là bao gồm "tất cả
mọi dân nước" (Mt 28:19). Sau Cuộc Vượt Qua, Vương Quốc của Thiên Chúa được
Người thiết lập ở Thánh Địa nói chung và tại Giêrusalem nói riêng, không phải là
một thứ vương quốc như các môn đệ dù cho tới khi Thày của các vị Thăng Thiên vẫn
còn mơ tưởng nữa, một mơ tưởng về chính trị bản quốc Do Thái được Sách Tông Vụ
trong bài đọc hôm nay cho thấy, mà là một Vương Quốc Toàn Cầu, cần phải được bao
trùm khắp thế giới, bao gồm tất cả loài người. Vương Quốc Toàn Cầu này, theo
những lời dặn dò của Chúa Kitô Phục Sinh trong bài Phúc Âm hôm nay, là một Vương
Quốc Ân Sủng, một Vương Quốc Sự Sống, một Vương Quốc Hiệp Thông Thần Linh: "Các
con hãy đi tuyển mộ môn đồ ở tất cả mọi dân nước. Hãy rửa tội cho họ "nhân danh
Cha và Con và Thánh Thần". Hãy dạy họ thi hành hết mọi điều Thày đã truyền dạy
các con".
Căn cứ vào thứ tự của Lệnh Truyền Phục Sinh trong Phúc Âm Mathêu đoạn 28 câu 19
này, Giáo Hội của Người vẫn trung thành thực hiện đủ ba phần hành ấy cho tới
nay: Phần hành thứ nhất đó là vai trò ngôn sứ về truyền giáo: "tuyển mộ môn đồ",
phần hành thứ hai là vai trò tư tế về phụng vụ: "rửa tội cho họ", và phần hành
thứ ba là vai trò vương giả về cai trị: "dạy họ tuân giữ những gì Thày đã truyền
dạy". Ba phần hành này được thực hiện cụ thể nhất ở tại các giáo xứ. Thứ nhất là
việc "tuyển mộ môn đồ", ở tại việc tín hữu Công Giáo sống thánh chứng nhân của
mình, đặc biệt qua các công việc từ thiện bác ái, làm cho người khác nhận thấy
họ là môn đệ Chúa Kitô (x Jn 13:35), để họ cũng cảm thấy muốn theo làm môn đệ
của Người. Thứ hai là việc "rửa tội cho họ", thành phần dự tòng học đạo trước
khi trở thành tân tòng theo đạo, sau khi được lãnh nhận Bí Tích Rửa Tội, thường
vào Lễ Vọng Phục Sinh hằng năm. Thứ ba là việc "dạy họ tuân giữ những gì Thày đã
truyền dạy", qua những lớp giáo lý xưng tội rước lễ lần đầu, các lớp giáo lý dự
bị hôn nhân, các bài giảng Phụng Vụ, nhất là các Giáo Huấn của Giám Mục Địa
Phương và Hội Đồng Giám Mục Quốc Gia, các Giáo Huấn của Giáo Hội Hoàn Vũ, từ các
Thánh Bộ, Giáo Hoàng và Công Đồng Chung v.v.
Vấn đề thực hành sống đạo:
Chúa Kitô Phục Sinh Thăng Thiên nhưng vẫn "hằng ở cùng các con cho đến tận thế".
Kitô hữu chúng ta có thực sự cảm nghiệm được Thực Tại Hiện Diện Thần Linh hay
chăng? Nếu chưa, phải chăng chúng ta vẫn còn hồ nghi hay chưa hoàn toàn tin rằng
Người Đã Sống Lại. Ở chỗ, chúng ta tuy đã chấp nhận sự thật là Người đã sống
lại, bằng việc lãnh nhận Phép Rửa nhân danh Người, song lòng chúng ta còn xu
hướng về một Nước Trời theo trần gian, như trường hợp của một số môn đệ trong
bài đọc thứ nhất hôm nay. Đó là lý do, trong Thư gửi Giáo Đoàn Êphêsô ở bài đọc
thứ hai hôm nay, Vị Tông Đồ Dân Ngoại đã nguyện cầu cho họ như sau: "Xin Thiên
Chúa của Chúa Giêsu Kitô, Cha vinh hiển, ban cho anh em một tinh thần khôn ngoan
và minh thức để anh em nhận biết Ngài một cách tường tận". Nếu chúng ta thực sự
tin vào Chúa Kitô Phục Sinh, nghĩa là chúng ta thực sự cảm nghiệm được trong
chúng ta có một "sự sống và là một sự sống viên mãn" (Jn 10:10) của Người, chúng
ta không thể nào ngồi yên không làm chứng nhân cho Người, không loan truyền Tin
Mừng Cứu Độ xứng hợp với ơn gọi của mình. Đời Sống Thánh Chứng Nhân của chúng ta
là dấu chứng sống động và hùng hồn nhất cho thấy Chúa Kitô Phục Sinh "hằng ở
cùng các con cho đến tận thế", một Chúa Kitô Thăng Thiên, một Chúa Kitô Ngự Bên
Hữu Thiên Chúa, Đấng bài đọc hai hôm nay cho biết, "Ngài đã đặt tất cả mọi sự
dưới chân Chúa Kitô và bởi thế đã nâng Người lên làm thủ lãnh của Giáo Hội là
thân thể của Người, là tầm vóc viên mãn của Đấng làm trọn vẹn tất cả mọi sự
trong vũ trụ" (như đoạn kết của bài đọc hai hôm nay).