Mùa Phục Sinh kết thúc với Lễ Kính Thờ Thiên Chúa Ngôi Ba, Chúa Thánh Thần,
đặc biệt với việc kính nhớ mầu nhiệm Chúa Thánh Thần hiện xuống trên các Thánh
Tông Đồ ngày Lễ Ngũ Tuần, chính thức khai sinh nên Hội Thánh. Thiên Chúa Ngôi
Hai đã nhập thể, nhập thế. Chân dung của Người đã được lịch sử ghi nhận, cách
riêng bốn Tin Mừng đã góp phần trình bày hình ảnh Chúa Ngôi Hai làm người cách
rõ nét. Người ta cũng có thể dùng loại suy để hướng về Thiên Chúa Cha. Vì ai
thấy Chúa Kitô là thấy Chúa Cha ( x.Ga 14,9 ). Còn Chúa Thánh Thần là Đấng mà
chúng ta chỉ có thể nhận ra qua, hoa trái của Người theo dòng lịch sử và đặc
biệt theo dòng lịch sử cứu độ. Chúa Kitô đã từng ví Người như là gió (x.Ga 3,8
). Điều này không chỉ nói lên sự tự do của Thánh Thần mà còn giúp ta nhận ra sự
hiện diện của Thánh Thần qua các kết quả hành động của Người. Qua một vài hoa
trái đặc trưng của Thánh Thần, chúng ta cũng có thể biết được cách thế hữu hiệu
để trãi lòng mình ra đón nhận tác động của Người.
1. ƠN NGÔN NGỮ :
Ngôn ngữ được biểu hiện dưới nhiều hình thái như chữ viết, ký hiệu...nhưng ở đây
chỉ muốn đề cập đến tiếng nói. Tiếng nói là một trong những ưu phẩm của loài
người trỗi vượt trên các loài thụ tạo hữu hình. Nhờ có tiếng nói mà con người có
thể truyền thông cho nhau tâm tư tình cảm và những nghĩ suy của mình. Nhờ có
tiếng nói con người có thể hiệp thông với nhau cách đầy đủ và hiệu quả hơn, rộng
rãi và sâu đậm hơn.
Đọc Thánh Kinh, nhất là đọc Tân Ước, chúng ta có thể chân nhận một trong những
hoa trái của Thánh Thần là ơn ngôn ngữ. Khi Thánh Thần lấy hình lưỡi lửa hiện
xuống trên các Tông đồ ngày Lễ Ngũ Tuần, Người đã ban cho các ngài ơn được nói
các thứ tiếng khác nhau (x.Cvtđ 2,1-13 ). Sách Công vụ tông đồ cũng tường thuật
nhiểu trường hợp những người lãnh nhận ơn Thánh Thần thì được ơn nói tiếng lạ,
nói tiên tri ( x. Cvtđ 10,45-46; 19,6-7). Chúa Giêsu an ủi động viên các tông đồ
khi chịu bắt bớ thì Thánh Thần sẽ nói thay cho các ngài ( x.Mt 10,20 ). Được
Chúa Thánh Thần tác động chúng ta sẽ biết nói điều phải đạo, nói điều phải nói,
nói lời tình yêu.
Các nhà y học cho ta hay một sự thật về những người vừa câm vừa điếc từ thưở mới
sinh. Dân gian truyền tụng rằng vì người ta không nói được ( bị câm bẩm sinh )
nên trời cho luôn bệnh điếc để khỏi phải chịu nghe những lời chướng tai, phật ý.
Vì nếu nghe được những lời phật ý, chướng tai mà không có thể nói lại được thì
không ai có thể chịu nổi. Trái lại, theo y học thì chính vì bị tật bệnh điếc bẩm
sinh nên người ta mới bị câm. Khả năng nói là một khả năng mà người ta học được
nhờ bắt chước tha nhân. Không nghe được tiếng nói của tha nhân thì trẻ thơ không
thể tập nói được và vì thế mất luôn kỷ năng nói. Như thế một trong những điều
kiện tối cần để có thể nói là có khả năng nghe.
Từ dữ kiện ở bình diện thể lý tự nhiên trên đây chúng ta có thể diễn suy lên
bình diện siêu nhiên. Để có thể nói lời phải đạo, lời đáng nói, cần nói và nên
nói, để có thể nói lời chân lý, lời tình yêu, nghĩa là nói dưới tác động của
Chúa Thánh Thần thì tiên vàn chúng ta cần biết nghe. Dĩ nhiên là phải biết nghe
Chúa Thánh Thần thúc đẩy, biết nghe Người phán dạy.
Trong phạm vi gia đình, ta thường nghe nhiều người bố mẹ than thở rằng con cái
càng lớn khôn càng khó bảo, nghĩa là càng không biết nghe. Mở rộng ra ngoài xã
hội, có chăng tình trạng khi chức càng cao, quyền càng lớn thì ta càng ít biết
nghe. Cũng có thể vì điều kiện hoàn cảnh bên ngoài của các tổ chức xã hội, của
trách vụ nắm giữ, làm ta xa rời quần chúng, nhưng cũng có thể vì tâm lý chủ quan
cho mình luôn luôn đúng, không thể sai lầm, nên chẳng cần nghe, hoặc giả như cần
nghe thì chỉ nghe một đôi người thân cận, những người hợp ý mình ? Hy vọng rằng
tình cảnh này sẽ không có trong đời sống Hội Thánh và giả như có thì mong sao đó
chỉ là cá biệt hay đặc thù.
Biết nghe là một trong những cách thế tốt đẹp để đón nhận ơn Chúa Thánh Thần.
Xin hãy biết nghe bằng đời sống cầu nguyện chuyên chăm, bằng sự chiêm niệm sâu
lắng. Xin hãy biết nghe lời chỉ dạy của mẹ Hội Thánh, nhất là trong lãnh vực đức
tin và luân lý. Xin hãy biết nghe những nhà lãnh đạo các quốc gia, đặc biệt
trong lãnh vực công bình và ích chung. Xin hãy biết nghe, bằng việc tiếp xúc tha
nhân, nhất là những người nghèo, những người thấp cổ, kém phận. Xin hãy biết
nghe những người không đồng thuận với chính kiến của ta, biết nghe cả những
người trái ý ta...trong sự trân trọng và khiêm nhu chân thành.
Một khi ta biết sẵn sàng lắng nghe, lắng nghe để thuận theo những gì phải đạo,
để ngăn ngừa và phòng tránh những gì sai lạc...là lúc ta đang sẵn sàng đón nhận
tác động của Chúa Thánh Thần. Và khi ấy chắc chắn chúng ta sẽ biết cách nói theo
hướng dẫn của Đức Chúa Trời Ngôi Ba.
2. ƠN XÂY DỰNG SỰ HIỆP NHẤT :
Ngày lễ Ngũ Tuần, khi hiện xuống trên các Tông đồ, Chúa Thánh Thần một cách nào
đó thông ban ơn xây dựng sự hiệp nhất. Nhiều người thuộc nhiều quốc gia, dân tộc
và tiếng nói có mặt lúc bấy giờ đã hiểu những lời rao giảng của các Tông đồ (
x.Cvtđ 2,13 ). Chúa Thánh Thần chính là nguyên lý của sự hiệp nhất. Người làm
cho muôn dân nên một trong Đức Kitô.
Nói đến sự hiệp nhất là giả thiết phải nhìn nhận sự khác biệt. Có những sự khác
biệt chính đáng vốn là tất yếu khách quan. Đó là sự khác nhau về màu da, chủng
tộc hay ngôn ngữ. Đó là sự khác nhau về phận vị, nghề nghiệp do sự phân công,
phân nhiệm của xã hội. Đó là sự khác nhau về tư tưởng, chính kiến hay quan niệm
sống do bởi hoàn cảnh lịch sử hay nên văn hóa chi phối hoặc do ý thức tự chọn
của mỗi người xét như một chủ thể có lý trí và ý chí tự do... Nếu không nhìn
nhận và tôn trọng những khác biệt chính đáng này thì chỉ có sự đơn nhất và đồng
nhất trong bạo lực của độc tài, độc đoán, độc quyền. Và sự chia rẽ sẽ xuất hiện
vì nhu cầu đấu tranh sinh tồn.
Chúa Thánh Thần ban cho mỗi người mỗi ơn...nhưng tất cả là để phục vụ ích chung
( x. 1Cor 12,4-6 ). Sự hiệp nhất ở đây được thể hiện nơi việc cùng huớng đến một
mục đích : ích chung. Văn hào St Exupéry hình như cảm nhận chân lý này khi nói :
“yêu nhau không phải là ngồi nhìn nhau mà cùng nhau nhìn về một hướng”. Cùng với
Đức Bênêđictô XVI qua bài diễn văn đọc tại Hội Đồng Lỉên Hiệp Quốc tháng 7/2008
vừa qua, chúng ta có thể nói rằng ích chung của nhân loại xét như là con người
đó là nhân quyền. Những quyền lợi căn bản của con người ( quyền sống, lao động,
học tập, cư trú, đi lại, ngôn luận... ) mà Liên Hiệp Quốc tuyên bố cách đây đúng
60 năm chính là một trong những mục đích chính yếu giúp ta hiệp nhất với nhau
khi ta nỗ lực dệt xây.
Với những người tin vào Đức Kitô thì một trong những mục đích chính đó là “nên
trọn lành như Cha trên trời là Đấng trọn lành” ( x.Mt 5,48 ). Qua Bí tích Thánh
Tẩy, chúng ta được thông phần sự sống thần linh của Thiên Chúa và với Người anh
cả Giêsu, chúng ta là anh chị em với nhau cùng một Cha trên trời. Con nhà tông
không giống lông cũng giống cánh. Nên hoàn thiện như Cha trên trời không chỉ
dừng lại ở thái độ tiêu cực là đừng làm cho tha nhân những gì mình không muốn
tha nhân làm cho mình mà phải tiến đến chỗ tích cực là hãy làm cho tha nhân
những gì mình muốn họ làm cho mình, vì đó là tất cả những gì được dạy trong lề
luật và lời các ngôn sứ ( x.Mt 7,12 ). Để cụ thể hóa thái độ sống này Chúa Giêsu
truyền bảo chúng ta là “hãy yêu thương nhau như Người yêu thương chúng ta” ( x.
Ga 13,34 ).
Cúi xuống phục vụ người mạnh khỏe cũng như người đau yếu, cúi xuống phục vụ
người sang giàu cũng như người nghèo hèn, cúi xuống phục vụ người dễ thương cũng
như người đáng ghét... là thái độ sẵn sàng đón nhận hồng ân Thánh Thần cách rất
tốt đẹp. Vũng đất càng sâu thì nước các nơi sẽ tuôn đổ về càng nhiều. Càng khiêm
nhu, bỏ mình để yêu thương phục vụ vô vị lợi thì càng xây dựng tình đoàn kết
hiệp nhất, vì khi ấy Thánh Thần, nguyên lý của sự hiệp nhất đang tràn đầy trong
chúng ta.
Mong sao người ta đừng đánh lận con đen giữa ích chung và ích riêng, ích riêng
của cá nhân hay phe phái của mình. Mong sao hai từ phục vụ được thể hiện cách
đích thực là việc làm của người tôi tớ. Cũng mong sao ngày càng hiếm dần và mất
hẳn cái cảnh các “quan đầy tớ đạo đời” vinh thân phì da, miệng lưỡi gang thép,
chỉ tay năm ngón...để cho đoàn đoàn lớp lớp ông chủ phải khom lưng chầu chực và
cật lực hầu hạ.
Chúa Thánh Thần đã được ban cho nhân loại từ Trái Tim Cực Thánh của Chúa Kitô
chịu đâm thâu trên thập giá (x.Ga 19,31-37 ). Chúa Thánh Thần đã được ban cho
Hội Thánh cách đặc biệt ngày Lễ Ngũ Tuần. Mong sao khi “lửa cháy” và “gió lên”
thì phát sinh nhiều hiệu quả tốt đẹp, nhờ chúng ta biết sẵn sàng đón nhận, nếu
không thì hậu quả sẽ là “tro và bụi” thật nguy hiểm và khó lường.