Cv 2,1-11; 1 Cr 12,3b-7.12-13; Ga 20,19-23
Khi tìm hiểu về một người hay một dân tộc, đất nước nào đó, chúng ta thường tìm
về gốc gác, tên tuổi, hình dạng, sự nghiệp hay những đặc điểm của họ, để nhận
dạng. Còn khi tìm hiểu về Thiên Chúa, nhất là Chúa Thánh Thần, ta căn cứ vào
điểm gì để nhận diện Ngài? Ai có thể phác họa về thân thế, hình dạng Ngài? Ngài
là Đấng vô hình, nào ai có thể phác họa thân thể, hình dạng Ngài được! Lẽ tất
nhiên không vì thế, mà có thể nói: Ngài không có hay chỉ là do óc tưởng tượng
của con người chúng ta vẽ ra!
Không kiếm ra hình hài, gốc gác thân thế, sự nghiệp, nhưng vẫn có thể căn cứ vào
đặc điểm, vào thành tích, vào dấu vết việc làm, để biết về một người. Điều này
còn diễn tả chính xác hơn về bản thân người đó.
Tìm hiểu diễn tả về Chúa Thánh Thần, điều này lại càng cần thiết và sát với thực
tế hơn hết. Vì dấu vết của Ngài hiện diện khắp mọi nơi, nơi từng người, nơi mọi
công trình trong thiên nhiên vào mọi thời đại.
Khi trong người cảm thấy khoan khoái, suy nghĩ ra ý tưởng mới, tìm được giải đáp
cho vấn đề suy nghĩ từ lâu. Khi xem, nghe được những câu nói đánh động gây chú
ý, gây hứng khởi bừng rộn lên niềm vui, gợi ý suy nghĩ… Tất cả những ý tưởng đó
xuất hiện như làn gió tươi mát thổi đến. Ta cho đó là được gợi hứng từ trong tâm
hồn, từ trong trí khôn.
Hứng đó không phải tự nhiên từ khoảng chân không thổi đến, nhưng có chủ từ và
túc từ, cùng đối tượng. Túc từ là hứng mới, đối tượng là ta, nhưng chủ từ là ai?
Trong thế giới khoa học kỹ thuật, kỹ nghệ tân tiến, của multimedia, của lý luận,
người ta sẽ không do dự trả lời: Trí óc con người, phát minh khoa học, hay
computer chứ còn ai vào đó nữa!
Câu trả lời ngắn gọn và gần như đánh đúng vào tầm hiểu biết của con người. Nhưng
sao tâm hồn, con người vẫn cảm thấy bình an, vẫn chưa thoả mãn, vẫn còn thấy
chưa đầy đủ, vẫn còn thấy khuyết điểm thiếu sót… Chúng ta còn khao khát điều gì
đó mang đến cho đời sống ý nghĩa, nhân vị, giá trị và niềm Vui. Và qua đó có thể
phát triển những khả năng còn tiềm tàng trong con người. Đó là nhu cầu tinh
thần, nhu cầu thiêng liêng của con người.
Saint-Exupéry cách đây hơn nửa thế kỷ đã có nhận xét như sau về nhu cầu nầy của
con người: "Hai tỷ người trên địa cầu chỉ còn biết tuân lệnh của chú
Rô-bô-tơ. Họ hiểu biết chú, và ngày nào đó họ sẽ trở thành chú Rô-bô-tơ. Bây giờ
chỉ còn vấn đề duy nhất: làm sao khơi dậy đời sống tinh thần, đời sống thần
linh. Đời sống này vượt trên mọi tư duy hiểu biết của lý trí. Chỉ đời sống này
mới làm thỏa mãn con người được".
"Catch the Spirit!" Hãy nắm bắt lấy Thần hứng!
Catch the Spirit! Câu này tôi đọc thấy trên áo T-Shirt (áo thung) của một bạn
trẻ đi ngoài đường phố. Câu này gợi suy nghĩ: Phải chăng người viết câu này, và
có thể cả người đang mặc chiếc áo với hàng chữ này, đang có suy nghĩ về đời sống
tinh thần? Và chúng ta có thể nắm bắt được thần hứng không? Tôi không tin là có
thể làm được chuyện này. Vì thần hứng làm gì có hình hài vuông tròn, mầu sắc đen
trắng, xanh đỏ… hay thân xác như con người chúng ta, như một vật nào đó, mà nắm
bắt giữ lại được.
Những gì xuất hiện trong tâm hồn, gợi hứng trong tâm trí, như buồn vui, yêu
ghét, giận dữ, phấn khởi, hào hứng, cảm động, ý tưởng mới lạ… Nào ai có thể nắm
bắt giữ được, có chăng là cảm nghiệm thấy, và diễn tả ra qua lời noi, cử chỉ
thái độ, hành động, chữ viết thôi. Ai cũng có kinh nghiệm về tình yêu cha mẹ con
cái, vợ chồng, tình yêu quê hương đất nước… Tình yêu chỉ có thể cảm thấy thôi,
và không thể chiếm đoạt được như đồ vật. Vì tình yêu vô hình.
Cũng như không khí có đó và cần thiếu cho sự sống. Không có không khí, sự sống
sẽ tàn lụi và biết mất. Nhưng không khí lại vô hình, vô sắc, vô thanh, luân
chuyển không ngừng và không thể bắt giữ lại được.
Ông Ni-cô-đê-mô hỏi Chúa Giêsu về Chúa Thánh Thần, Ngài trả lời: "Gió muốn
thổi đâu thì thổi; khi gió thổi ta có thể nghe tiếng gió, nhưng không biết từ
đâu đến và đi về đâu. Thần Linh Thiên Chúa cũng vậy, Ngài ở trong những ai sinh
ra bởi Ngài." (Ga 3,8).
Nhà thần học Karl Rahner, khi suy niệm về chủ từ của thần hứng, đã viết lại
những dòng như sau:
"Kinh nghiệm về Thần Hứng, về Tự do về Ân Đức, mổi người đều có tùy theo hoàn
cảnh đời sống cá nhân của họ:
- Khi nhận lãnh trách nhiệm và chu toàn tới nơi tới chốn. Và cả khi làm việc mà
không nhìn thấy kết quả.
- Khi cảm thấy sự thong dong tự do của mình không bị giới hạn.
- Khi phải chấp nhận sống trong giờ phút đen tối, sợ hãi, như bước khởi đầu cho
một giai đoạn được chúc phúc, mặc dù không hiểu nổi.
- Khi bình thản chấp nhận thất vọng trong đời sống hằng ngày xảy đến, dù phải
chịu đựng tới cùng sức.
- Khi kiên nhẫn cầu nguyện trong thinh lặng, trong u tối. Vì tin rằng thế nào
cũng được nhận lời, mặc dù không có dấu hiệu thấy hiệu quả của lời cầu xin kêu
khấn.
- Khi chấp nhận từ bỏ không có điều kiện gì. Vì tin rằng chính sự từ bỏ mang lại
chiến thắng thật sự cho đời sống.
- Khi trong cuộc sống hằng ngày, bình thản sống và sẵn sàng chấp nhận sự chết
xảy đến.
- Và còn rất nhiều cảnh huống nữa trong đời sống mỗi người... "
Tất cả những điều đó là Ân Đức của Thiên Chúa. Ân đức này, người Kitô hữu chúng
ta gọi là Đức Chúa Thánh Thần. (K. Rahner trong Pfingsten entgegengehen,
Freiburg. Basel. Wien 1986, tr 86).